Publikacje - Żydzi w ...

powiększ       

kup ebook

o książce na łamach The New York Review of Books pisze Timothy Snyder

o książce na łamach Więzi pisze Sławomir Buryła

o książce w Gazecie Wyborczej rozmawia Anna Bikont

O książce w TOK FM.
Rozmawia R.Kurkiewicz

 Żydzi w powstańczej Warszawie
Barbara Englking, Dariusz Libionka
Stowarzyszenie Centrum Badań nad Zagładą Żydów, Sierpień 2009
ISBN: 978-83-926831-1-7
liczba stron: 360 + fotografie 32 s. + mapa; wym.: 115X235 mm; okł. miękka ze skrzydełkami

Jak dotąd tylko nieliczni historycy powstania upominali się o pamięć o wkładzie Żydów w czyn zbrojny walczącej Warszawy. Niewielu autorów poświęcało swoją uwagę tym z nich, którzy znaleźli się wśród ludności cywilnej. Niniejsza książka wypełnia tę lukę.

Składa się ona z dwóch zasadniczych części. Pierwsza dotyczy udziału Żydów w walce, druga zaś losu ludności cywilnej w ogarniętej powstaniem Warszawie oraz tych, którzy po kapitulacji zdecydowali się pozostać w gruzach miasta. Obie te perspektywy „wojskowa“ i „cywilna“ choć w wielu miejscach krzyżują się ze sobą, przynoszą odmienne problemy.

Aby możliwie najwierniej odtworzyć losy Żydów w powstańczej Warszawie autorzy wykorzystali wszelkie dostępne rodzaje źródeł, zarówno ze strony polskiej, jak i żydowskiej, w wielu miejscach oddając głos swoim bohaterom, wykorzystując ich wspomnienia, pamiętniki i relacje.

Autorzy zebrali cały rozproszony materiał archiwalny w Polsce i w Izraelu, dotarli do wielu nieznanych dotąd relacji, zgromadzili większość znanej literatury. Zmierzyli się z problemem badawczym, który do tej pory był częściej materią emocjonalnego sporu publicystów niż rozważań naukowców. Powstało dzieło, które uzupełnia obraz (...) Powstania Warszawskiego. Książka pokazuje wielki fenomen społeczny i militarny Powstania Warszawskiego, (...) pokazując, że przez próbę tę przeszli również Żydzi, walcząc u boku Polaków.

Książka ta w istocie jest opowieścią nie tylko o zaangażowaniu się Żydów w wielkie narodowe Powstanie, ale w dużej mierze, a może nawet przede wszystkim, o relacjach Polaków i Żydów w czasie dwóch miesięcy lata 1944 r. Autorzy (...) starannie rekonstruują fakty, zbierając rozproszone relacje i dokumenty. Do racji podnoszonych dotąd przez polską historiografię odnoszą się z szacunkiem, choć wykazują też wielkie zrozumienie dla cierpienia żydowskiego. Nie są jednak niewolnikami jednej wizji, nie dają się uwieść opowieściom niektórych ocalonych, weryfikują relacje i zeznania zgodnie z warsztatem historyka i możliwościami chwili.

Janusz Marszalec

Stosunki polsko-żydowskie należą do tych tematów, które nieodmiennie budzą żywe emocje. Przez lata pomijane milczeniem lub sprowadzane urzędowej wersji, dopiero po upadku komunizmu stały się przedmiotem intensywnych prac historyków. (...) Należy do nich niewątpliwie kwestia losów tych Żydów, którzy znajdowali się w Warszawie podczas Powstania 1944 r. Temat z jednej strony niezwykle gorący (wystarczy tu przypomnieć dyskusje wokół artykułu Michała Cichego), z drugiej natomiast jak dotąd nie opracowany przez historyk6w. Dlatego z uznaniem należy przyjąć inicjatywę dr hab. Barbary Engelking i dr Dariusza Libionki, aby temat ten - w końcu! - rzetelnie opracować. (...)

‘Żydzi w powstańczej Warszawie’ to rzetelne kompendium wiedzy, które koniecznie trzeba udostępnić szerszemu gronu czytelników.

Grzegorz Motyka

Publikacja zrealizowana przy udziale środków  Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu operacyjnego "Promocja czytelnictwa", Priorytet 2 „Literatura i czytelnictwo” zarządzanego przez Instytut Książki